Wachtwoorden doorgeven aan je nabestaanden: 4 manieren

Stel dat je partner morgen voor je telefoon, laptop en bankapp staat en niets open krijgt. Geen wachtwoorden, geen idee welke abonnementen doorlopen, geen toegang tot de foto's van de afgelopen tien jaar. Dat is geen uitzonderlijk scenario. Het is wat er gebeurt als je niets regelt.

Hieronder vier manieren om dat te voorkomen, met eerlijk de voor- en nadelen van elk. Geen ervan is perfect. Welke past, hangt af van hoeveel je hebt, wie je vertrouwt en hoeveel moeite je wilt doen.

Wat moeten je nabestaanden eigenlijk weten?

Wachtwoorden zijn maar een deel van het verhaal. Nabestaanden hebben ook nodig:

• Welke accounts en abonnementen bestaan. Je kunt niets opzeggen wat je niet kent. Denk aan streamingdiensten, cloudopslag, software, sportclubs en verzekeringen.
• Hoe ze bij je apparaten komen. De toegangscode van je telefoon en laptop, en de tweede stap bij het inloggen, zoals een authenticator-app of een sms-code.
• Bij welke bank en verzekeraar je zit, en wie ze als eerste moeten bellen.

Een lijst met alleen wachtwoorden lost dus maar de helft op. Houd dat in gedachten bij de opties hieronder.

Vier manieren vergeleken

1. Papier in een map of kluis thuis

Je schrijft de belangrijkste gegevens op en bewaart ze op een plek die je partner kent.

Voordeel: simpel, geen techniek nodig, en het werkt ook als een online dienst ermee ophoudt.

Nadeel: het veroudert. Wachtwoorden veranderen, nieuwe accounts komen erbij, en niemand werkt de map bij. Wie hem vindt, heeft bovendien meteen toegang tot alles, en bij brand of inbraak is hij weg.

2. Een wachtwoordmanager met noodtoegang

Een wachtwoordmanager bewaart al je wachtwoorden versleuteld. Sommige hebben een noodfunctie voor nabestaanden.

Bitwarden heeft zo'n functie, genaamd emergency access. Je wijst een vertrouwd persoon aan, die een eigen Bitwarden-account nodig heeft (gratis of betaald). Die persoon kan toegang aanvragen. Jij kunt het verzoek goedkeuren, of het gaat vanzelf door na een wachttijd die je zelf instelt, minimaal één dag. Noodcontacten aanwijzen kan alleen met een betaald (premium) abonnement.

1Password heeft voor zover wij konden nagaan geen vergelijkbare noodfunctie. De gebruikelijke route is een uitgeprinte Emergency Kit, waarop je je accountwachtwoord noteert. 1Password adviseert zelf om een kopie te geven aan iemand die je vertrouwt.

Voordeel: je wachtwoorden blijven vanzelf actueel, want je gebruikt de manager toch dagelijks. De versleuteling is sterk, en bij Bitwarden zit er bewust een wachttijd tussen aanvraag en toegang.

Nadeel: het beschermt alleen wat erin staat. Welke abonnementen lopen en wie je moet bellen, staat er meestal niet in. En met een dienst zonder noodfunctie komt niemand erbij.

3. De ingebouwde functies van Apple en Google

Beide bedrijven hebben een eigen regeling voor je account na overlijden.

Apple noemt dit een erfeniscontact (Legacy Contact). Je kunt een of meer contactpersonen kiezen. Zij hoeven zelf geen Apple-account of Apple-apparaat te hebben. Om na je overlijden toegang aan te vragen, hebben ze twee dingen nodig: de toegangssleutel die jij bij het instellen krijgt en moet doorgeven, en je overlijdensakte. Je vindt de instelling onder Instellingen, je naam, Inloggen en beveiliging, Erfeniscontact. Let op: elk van je contacten kan zelfstandig beslissen over je accountgegevens, ook om ze definitief te verwijderen.

Google heeft hiervoor "Je digitale nalatenschap" in je Google-account (in het Engels Inactive Account Manager). Je kiest na hoeveel inactiviteit het in werking treedt, en je geeft tot 10 mensen toestemming om gegevens uit je account te downloaden. Je bepaalt per persoon welke gegevens zij krijgen. Je contacten horen pas iets als je account echt inactief is gebleken, niet tijdens het instellen. Ook kun je kiezen dat je Google-account daarna wordt verwijderd. Niet alle gegevens kunnen worden gedeeld.

Voordeel: gratis, en het regelt je foto's, e-mail en documenten waar je zelf bijna nooit aan denkt.

Nadeel: het gaat alleen over dat ene account. Je bank, je energieleverancier en je verzekeringen vallen er niet onder. Bij Apple zijn bovendien gekochte films, muziek, boeken en abonnementen uitgesloten, en alles wat in je iCloud-sleutelhanger staat: wachtwoorden, passkeys en betaalgegevens. Wie Apple, Google en een wachtwoordmanager gebruikt, moet drie dingen apart instellen.

4. Een draaiboek voor nabestaanden, zoals Erfcode

Een draaiboek is geen wachtwoordkluis maar een overzicht: wie ze moeten bellen, waar de polissen liggen, welke abonnementen stopgezet moeten worden, wat je wensen zijn, en ook de belangrijkste accounts. Je nabestaanden openen het met een persoonlijke toegangscode van 14 tekens die jij zelf aan hen geeft.

Voordeel: het dekt wat de andere opties laten liggen: het praktische overzicht van dag één, niet alleen de inloggegevens. Je nabestaanden hoeven nergens op te wachten. Met de code kunnen ze direct aan de slag. De gratis versie bevat al de eerste modules, dus je kunt beginnen zonder iets te betalen.

Nadeel: er zit geen controle of wachttijd tussen. Wie de toegangscode heeft, kan meteen inloggen, ook als jij nog leeft. Je moet de code dus alleen delen met mensen die je volledig vertrouwt, en hem veilig bewaren. Een draaiboek is bovendien een verzameling die je zelf actueel moet houden: het werkt alleen zo goed als wat erin staat.

De vier naast elkaar

Wat je beter niet doet

• Wachtwoorden in je testament zetten. Een testament is bedoeld om je bezittingen te verdelen. Het wordt zelden bijgewerkt, terwijl je wachtwoorden steeds veranderen.
• Alles in één e-mail naar jezelf sturen en hopen dat iemand het vindt. Dat is de zwakste vorm van papier.
• Niets doen en erop vertrouwen dat het wel goed komt. Dat is verreweg de meest gekozen optie, en de duurste voor de mensen die je achterlaat.

Welke combinatie past bij jou?

De meeste mensen kiezen verstandig als ze het simpel houden:

1. Zet voor je belangrijkste accounts, zoals Apple en Google, een erfenis- of noodcontact in.
2. Gebruik een wachtwoordmanager als je veel accounts hebt, en regel daar de noodtoegang.
3. Leg het praktische overzicht vast op één plek die je nabestaanden kunnen vinden: wie ze moeten bellen, waar de polissen liggen, welke abonnementen lopen.

Het belangrijkste is dat je het doet, niet dat je het perfect doet. De meeste mensen schuiven het voor zich uit, juist omdat het zo confronterend voelt.

Wil je zien hoe zo'n overzicht eruitziet? Bekijk het voorbeeld-draaiboek. Meer lezen: Vergeten polissen en accounts en Wat weten jouw naasten?.